In de natuur merk ik het kantelen aan de lucht. Die wordt droger en koeler, en de eerste bladeren liggen op de grond. De avonden zetten eerder in, het licht komt later. Als ik met mijn camera op de dijk bij Harlingen sta, zie ik het wad en het land langzaam veranderen. Het wordt stiller en de kleuren worden zachter. De energie van de zomer trekt zich terug.

Rond de herfstequinox, als dag en nacht even lang zijn, zet die verschuiving door. Ayurveda, de eeuwenoude gezondheidsleer uit India, laat zien hoe jij daarin mee kunt bewegen.

Wat de overgang naar de herfst verandert, buiten en in jou

Een boom trekt in de herfst zijn energie terug naar de wortels, ruim voordat de eerste storm komt. Hij laat zijn bladeren vallen omdat hij ze niet meer nodig heeft, en wat valt wordt voeding voor de bodem. De hele natuur beweegt naar binnen en bereidt zich voor op rust.

Ayurveda kijkt op dezelfde manier naar de mens. Alles in de natuur bestaat uit vijf elementen: aarde, water, vuur, lucht en ruimte. In je lichaam werken die samen als drie dosha’s. Vata, lucht en ruimte, staat voor beweging. Pitta, vuur en water, voor warmte en omzetting. Kapha, aarde en water, voor stevigheid en structuur. Elk seizoen draagt de eigenschappen van een van die drie.

De herfst is het seizoen van Vata. Kijk naar buiten en je ziet het: wind, dwarrelende bladeren, heldere koele lucht en weer dat snel omslaat. Vata heeft precies die eigenschappen: droog, licht, koud, ruw en beweeglijk.

Tegenwicht geven

Een van de basisprincipes van Ayurveda is eenvoudig: gelijk versterkt gelijk, en tegengesteld brengt balans. In een seizoen dat droog, licht, koud en beweeglijk is, nemen die eigenschappen ook in jou toe. Een volle agenda en veel onderweg zijn doen daar nog een schepje bovenop.

Balans vind je in het tegenovergestelde: warm tegenover koud, voedend en vochtig tegenover droog, zacht tegenover ruw, en rust en regelmaat tegenover beweging. Daarom vraagt de herfst om warme maaltijden, vaste tijden, olie op je huid en avonden die tot rust komen. Het seizoen laat zelf zien wat het nodig heeft.

Ayurveda noemt dit ritucharya: je dagelijkse gewoontes laten meebewegen met de seizoenen. Wat in de zomer goed voelde, past in de herfst vaak minder. Het begin van de herfst is een mooi moment om daar opnieuw naar te kijken.

Juist dat opnieuw kijken maakt Ayurveda voor mij zo waardevol. Met die blik, en de natuur als inspiratie, begeleid ik vrouwen naar keuzes die passen bij wie ze zijn.

De overgang naar de herfst: vijf manieren om met het seizoen mee te vertragen

Eet en drink warm, op vaste tijden. Drink voor je koffie een kop heet water met een plakje verse gember. Maak de lunch je warmste maaltijd van de dag, want volgens Ayurveda is je spijsvertering rond het middaguur het sterkst. Soep en havermout met kaneel passen goed bij dit seizoen. Regelmaat is voor vata net zo voedend als het eten zelf.

Geef je wandeling een opdracht. Trek een sjaal en warme sokken aan en ga naar buiten, ook als het waait. Loop in een rustig tempo en zoek vijf kleuren herfst of het zachtste blad. Door te zoeken ga je vanzelf beter kijken, en wie echt kijkt, vertraagt.

Maak er iets blijvends van. Neem thuis mee wat je vond en maak er een herfsttafel van, of droog de mooiste bladeren tussen de bladzijden van een dik boek. Waar vata alle kanten op beweegt, brengt één ding met aandacht doen je terug op één plek. Het hoeft niet mooi te worden.

Maak de avonden zacht. Het wordt eerder donker, en dat mag je volgen. Doe de grote lamp uit en steek een kaars aan. Leg je telefoon op tijd weg. Wrijf voor het slapen je voeten in met warme sesamolie. Olie is warm en zacht, precies het tegenovergestelde van vata. Ga in dit seizoen het liefst voor tien uur naar bed.

Schrijf het seizoen af. Pak een journal en neem een halfuur voor een paar vragen. Wat heeft deze zomer me gebracht, en wat ben ik ontgroeid? Wat wil ik meenemen de winter in? In een beweeglijk seizoen geeft zo’n moment richting. Vaak is één zin al genoeg om helder te krijgen waar je energie naartoe wil.

Leef in het ritme van jouw natuur

De overgang naar de herfst nodigt uit om te vertragen, terwijl je agenda doorloopt. Die twee tempo’s horen de komende maanden allebei bij je leven. Balans zit in hoe je daarmee omgaat, en dat kies je telkens opnieuw. Zo beweegt balans mee met de seizoenen, en met jou.

Ayurveda helpt je om die balans te vinden, omdat het uitgaat van jou. Ieder mens heeft een eigen natuur, een eigen mix van de drie dosha’s. Wat de een voedt, is voor de ander te veel. Leven in het ritme van jouw natuur betekent dat je leert voelen wat dit seizoen van jou vraagt. De vijf manieren hierboven zijn een begin, en jij merkt het best welke bij je past.

“De bomen haasten zich niet.
Ze houden vast aan wat hen voedt
en laten los wat klaar is”

Deze overgang naar de herfst mag je dat van ze lenen.
Liefs,
Sandy

Sandy Loup is Ayurveda lifestyle- en natuurcoach in Harlingen. Met Sanchari Coaching & Retreats begeleidt ze vrouwen die willen leven in het ritme van hun eigen natuur, één-op-één en tijdens retreats in binnen- en buitenland. In haar inspiratiemail Het Sanchari Moment deelt ze inspiratie en praktische tips vanuit Ayurveda en de seizoenen. Aanmelden kan via sancharicoaching.nl.

Fotocredits: Naast haar coaching en retraites is ze ook fotografe met een oog voor detail en zijn alle foto’s van haar eigen collectie.