De wereld leek harder binnen te komen dan anders. Oorlogen, hongersnood, geweld, groeiende verdeeldheid, het klimaat. Dagelijks worden we geconfronteerd met beelden van menselijk leed. En telkens kwam dezelfde vraag terug:

Wat heeft het voor zin om nieuwe illustraties te maken terwijl de wereld zo op zijn kop staat?

DE TWEESTRIJD 

Misschien herken je het wel. Het gevoel dat je iets zou moeten doen. Iets van betekenis. Iets dat écht verschil maakt. Dat gevoel draag ik al mijn hele leven met me mee.

Ik ben geboren in Brazilië, waar ik van jongs af aan in aanraking kwam met armoede en ongelijkheid. Later woonde ik een periode in Tel Aviv, een plek waar de complexiteit van geschiedenis, identiteit en conflict dagelijks voelbaar is. Wat me daar misschien nog wel het meest raakte, was iets wat ik nooit goed heb kunnen begrijpen: hoe mensen elkaar soms zo diep kunnen veroordelen of bestrijden op basis van afkomst, religie of achtergrond.

Wereldwijd zien we nog steeds hoe conflicten vaak gevoed worden door angst, macht, historische trauma’s en het idee dat ‘de ander’ anders of minder is. De geschiedenis laat zien dat ontmenselijking vaak aan de basis ligt van geweld. Zodra we vergeten dat er achter elke groep, overtuiging of grens gewoon mensen schuilgaan, ontstaat er ruimte voor verdeeldheid.

Dat raakt me.

En daarom voel ik vaak de drang om meer te doen dan alleen ontwerpen. Maar tegelijkertijd weet ik ook: ik ben geen diplomaat. Geen politicus. Geen hulpverlener in een vluchtelingenkamp. Ik ben vormgever. Ik ben illustrator. Ik vertel verhalen. En precies daar ontstond mijn worsteling.

Die gedachte nam ik mee toen we begonnen na te denken over de nieuwe collectie. Samen met Gerriekesprak ik er veel over. Wat maak je als de wereld zo veel aandacht vraagt voor grotere problemen? Welke verhalen verdienen het om verteld te worden? En welke bijdrage kunnen wij, vanuit ons werk, eigenlijk leveren?

Tijdens die gesprekken merkten we dat we steeds terugkeerden naar dezelfde behoefte. Iets wat ruimte maakt voor verbinding. Voor zachtheid. Voor menselijkheid. Tegelijkertijd bleef de twijfel knagen. Is dat genoeg? 

WAAR LIGT MIJN BIJDRAGE?

Ik sprak erover met bevriende ontwerpers. Ik bleek niet de enige te zijn. Veel makers lopen tegen dezelfde vragen aan. Heeft schoonheid, verwondering of een illustratie wel betekenis wanneer er elders zoveel pijn en onrecht bestaat? 

Langzaam begon ik te beseffen dat het misschien de verkeerde vraag was. Misschien gaat het niet om óf we iets kunnen bijdragen. Misschien gaat het erom hóé. Want verhalen verbinden mensen. Beelden raken iets aan wat woorden soms niet kunnen. Kunst kan geen oorlog stoppen, maar ze kan wel herinneren aan wat menselijkheid is. Ze kan zachtheid brengen. Verbinding. Troost. Verwondering. 

En soms is dat precies wat nodig is.

TERUG NAAR DE ESSENTIE

Tijdens die zoektocht bleef één woord steeds terugkomen: Liefde.

Niet de romantische versie alleen, maar liefde in de breedste zin van het woord. Liefde voor het leven. Liefde voor de mensen om ons heen. Liefde voor de natuur. Liefde voor schoonheid. Liefde voor creëren. De Perzische dichter Rumi schreef ooit:

“Laat de schoonheid waar je van houdt zijn wat je doet.”

Die zin bleef hangen. Want misschien begint alles daar. Bij wat we liefhebben. Bij wat we aandacht geven. Bij wat we de wereld insturen. Liefde is geen groot politiek statement. Het is vaak juist iets heel kleins. Een hand vasthouden. Samen fietsen. Muziek maken in het gras. Een zomeravond delen. Een moment van rust vinden tussen alle drukte door. En precies die momenten wilde ik vangen.

ZOMERLIEFDE

De illustraties voor Zomerliefde ontstonden vanuit een verlangen om te vertragen. Om even weg te stappen van nieuws feeds, deadlines, meningen en haast. Om terug te keren naar de kleine dingen die het leven kleur geven. 

Een tentdoek dat beweegt in de zomerwind. Blote voeten in het gras. Bloemen die zachtjes meedeinen in een veld. Samen muziek maken op een zwoele zomeravond. Lachen zonder reden. Een omhelzing die voelt als thuiskomen. Momenten die misschien onbeduidend lijken, maar die uiteindelijk ons leven vormen.

We leven in een tijd waarin alles sneller moet. Meer. Groter. Directer. Maar liefde groeit langzaam. Verbinding ontstaat langzaam. Misschien mogen we onszelf daar vaker aan herinneren.

Zo werd deze collectie uiteindelijk geen verhaal over ontsnappen aan de werkelijkheid. Juist niet. Het werd een bewuste keuze om iets anders de wereld in te sturen. Niet meer angst. Niet meer verdeeldheid. Maar liefde, als herinnering aan wat ons verbindt. Aan de mensen die we liefhebben. Aan de zomer. Aan het leven. En aan het geloof dat zelfs kleine gebaren betekenis hebben.

Want misschien verander ik de wereld niet met een illustratie. Maar als een beeld iemand even laat glimlachen, laat vertragen, laat voelen of herinneren wat echt belangrijk is, dan is dat misschien al meer dan ik dacht. En misschien begint elke grote verandering uiteindelijk precies daar.

Met liefde. Met aandacht. Met de keuze om iets moois te creëren.

Liefs, Johanneke

Benieuwd naar de collectie Zomerliefde? Je vind hem hier. Als je op de hoogte wilt worden gehouden van het laatste nieuws volg ons op Instagram. Wil je meer over Johanneke lezen en volgen, https://www.johannekeprocee.com/a-b-o-u-t.